Waarom pesten niet kan. Nooit.
Waarom wij alle scholen oproepen om actie te ondernemen.

Jonas was 13 toen hij uit het leven stapte. Pesterijen hadden hem helemaal onderuit gehaald. Zijn geloof in eigen kunnen lag aan diggelen. Hij kon niet meer geloven in een leven zonder angst, pijn of verdriet. Jonas was geen Ben X. Hij zag er goed uit en het ontbrak hem niet aan sociale vaardigheden. Zijn studieresultaten waren meer dan behoorlijk. En toch… Jonas droeg een groot verdriet. De scheiding tussen pa en ma woog hem zwaar. Zwaarder dan zijn omgeving kon vermoeden. Een pestkliekje vond het maar niks (of net goed) dat Jonas er zo stil en afwezig bij zat. Daarom begonnen ze hem vanaf de eerste schoolweek te pesten. Eerst met woorden, daarna werd het spel nog grover gespeeld. Jonas zag en vond geen uitweg. Hij wou niemand nog tot last zijn. Na een laatste wandeling met zijn hond, Balou, zette Jonas een punt achter zijn leven. De pijn was voor goed voorbij. Nu was hij niemand meer tot last…

Jonas is lang niet de enige jongere die omwille van pestgedrag voor zelfdoding kiest. Heel wat kinderen en jongeren raken ten einde raad wanneer het pestgedrag blijft duren. Ook zij dansen op de slappe koord tussen krampachtig overleven en liefst van al dood willen zijn. Amerikaans onderzoek toont aan dat volgehouden pestgedrag even diep ingrijpt als seksueel misbruik of geweld op kinderen. De enorme stress die zij aanhoudend te verwerken krijgen, hertekent zelfs hun hersenwerking en vertaalt zich onder meer in een niet aflatend wantrouwen in anderen en zichzelf. Zo wordt het nog moeilijker om uit de pestspiraal te geraken. Hoe vaak klinkt de zin: ‘Ja maar, hij vraagt er toch om…?!’ Opvoeders die de pesterijen door de vingers zien, versterken het trauma. Hun houding haalt de slachtoffers nog meer onderuit.

Op basis van (helaas té verouderd) Vlaams onderzoek durven we stellen dat ongeveer  35000 Vlaamse kinderen en jongeren jaarlijks het slachtoffer worden van pestgedrag op school. Quasi evenveel jongeren wagen zich aan pestgedrag. Achter deze cijfers schuilen evenveel gezichten en spelen zich drama’s af die – we overdrijven niet – een levenlang blijven nawerken. Omdat Vlaanderen kiest voor Gelijke Onderwijskansen voor alle kinderen en jongeren mag dit omvangrijke probleem niet geminimaliseerd worden. Hier gaat het niet om sociaal-economische achterstelling maar om het miskennen van de eigen persoon.  Problemen als schoolfobie, faalangst, spijbelen, zelfverminking, depressie, … raken om diezelfde reden het pestprobleem.

Het Vlaams Netwerk Kies Kleur tegen Pesten roept iedereen op om pesterijen een halt toe te roepen. Het is en blijft nodig dat we met heel velen blijven werken aan een leer-, speel- en leefomgeving waarin alle kinderen en jongeren echt tot hun recht komen. Hoe verschillend ze ook zijn. Daarom de oproep aan alle scholen, ouderverenigingen, jeugdorganisaties om van 25 januari tot 1 februari 2008 kleurrijk naar buiten te treden. Bestook onze website en onze mailbox met jullie initiatieven en goede praktijkvoorbeelden en zorg dat Vlaanderen morgen kleurrijk en pestvrij wordt. Samen moet het lukken!

Gie Deboutte
voorzitter Vlaams Netwerk Kies Kleur tegen Pesten